Sucuk etiketlerinde hangi katkı maddelerine dikkat edilmeli? Katkısız sucuk nasıl seçilir? E numaraları, koruyucular ve renklendiriciler hakkında bilmeniz gereken her şey.
Katkısız Sucuk Nedir?
Katkısız sucuk, yapay koruyucular, renklendiriciler ve kimyasal maddeler içermeyen, doğal yöntemlerle üretilen sucuktur. Bir sucuğun katkısız olması demek, içinde sadece et, yağ, tuz ve doğal baharatlar bulunması demektir. Bu kadar basit. Uzun içindekiler listeleri, anlaşılması zor kimyasal isimler, E numaraları… Bunların hiçbiri katkısız bir üründe olmamalıdır. Katkısız sucuk, dedelerimizin, babalarımızın bildiği, geleneksel yöntemlerle üretilen gerçek sucuktur.
Katkısız sucuk üretimi daha zahmetlidir, daha uzun sürer ve daha fazla özen gerektirir. Ancak sonuç, lezzet ve sağlık açısından bu zahmete değer. Katkısız sucuk yediğinizde, midenize sadece et ve baharat girer, anlamadığınız kimyasallar değil.
Etiket Okuma Rehberi: Nelere Dikkat Etmeli?
Etiket okumaya başlarken ilk dikkat edilmesi gereken nokta, malzemelerin sıralamasıdır. Gıda etiketlerinde malzemeler, miktarı en fazla olandan en aza doğru sıralanır. İlk sırada “dana eti” yazmalıdır. Eğer ilk sırada “kanatlı eti”, “mekanik ayrılmış et” veya başka bir ifade varsa, o ürün gerçek sucuk değildir. Mekanik ayrılmış et, kemiklerin üzerinde kalan et parçacıklarının yüksek basınçla toplanmasıyla elde edilen düşük kaliteli bir üründür.
İkinci sırada genellikle yağ gelir. “Dana yağı” veya “kuzu yağı” yazmalıdır. “Bitkisel yağ” ifadesi varsa, bu sucukta olmaması gereken bir durumdur. Gerçek sucukta bitkisel yağ kullanılmaz. Tuz ve baharatlar listenin devamında yer alır. İçindekiler listesinde 5’ten fazla madde varsa, bu genellikle katkılı bir ürün olduğunun işaretidir.
Uzak Durmanız Gereken Katkılar
Uzak durulması gereken katkı maddeleri arasında ilk sırada nitrit ve nitratlar gelir. E249’dan E252’ye kadar numaralandırılan bu maddeler, koruyucu ve renk sabitleyici olarak kullanılır. Ancak kanserojen bileşikler oluşturabilirler. Özellikle yüksek ısıda pişirme sırasında nitrozamin adı verilen kanserojen maddelere dönüşebilirler.
Fosfatlar da (E450-E452) su tutucu ve nemlendirici olarak eklenir, mineral dengesini bozabilir. Fosfatlar, ürünün ağırlığını artırmak için su tutulmasını sağlar, böylece daha az etle daha çok ürün elde edilir. Bu da tüketicinin kandırılması anlamına gelir.
Monosodyum glutamat (E621) lezzet arttırıcıdır, baş ağrısı ve alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Çin tuzu olarak da bilinen bu madde, doğal lezzeti olmayan ürünlere lezzet vermek için kullanılır. Gerçek sucuğun böyle bir katkıya ihtiyacı yoktur.
Sodyum askorbat (E301) antioksidan olarak kullanılır ama gereksiz bir katkıdır. Karmin (E120) kırmızı renklendiricidir ve böceklerden elde edilir, alerjendir. Soya proteini ise maliyet düşürücü ve dolgu maddesi olarak eklenir, alerjen ve GDO riski taşır. Bu maddelerin herhangi birini içeren sucuklar katkısız değildir.
Kaçınılması Gereken İfadeler
İçindekiler listesinde kaçınılması gereken ifadeler de vardır. “Bitkisel protein” genellikle soya anlamına gelir. “Nişasta” maliyet düşürücü dolgu maddesidir. “Dekstroz” fermantasyonu hızlandırmak için eklenen şekerdir. “Renklendirici” genellikle kırmızı boyadır. “Aroma verici” doğal baharat yerine kullanılan yapay tattır. Bu ifadelerin herhangi biri varsa, sucuk katkısız değildir.
Ayrıca “doğal aroma” ifadesi de aldatıcı olabilir. “Doğal” kelimesi geçse bile bu yapay yollarla elde edilmiş bir aroma olabilir. Gerçek baharat kullanılan sucukta “baharat” yazar, “aroma verici” değil.
Olması Gereken 5 Temel Malzeme
Katkısız bir sucuğun içindekiler listesi sadece 5 temel malzemeden oluşmalıdır: Dana eti, dana yağı, tuz, sarımsak ve baharatlar. Bunların dışında hiçbir şey olmamalıdır. Bazı yöresel tariflerde farklı baharatlar kullanılabilir ama bu da yine baharat kategorisinde değerlendirilir. İçindekiler listesi ne kadar kısaysa, ürün o kadar doğaldır.
Ayrıca ambalajın kendisi de önemli ipuçları verir. Vakumlu paket şişmişse, içeride fermantasyon devam ediyor veya bozulma başlamış demektir. Kesinlikle alınmamalıdır. Son tüketim tarihi de dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Katkısız sucukların raf ömrü daha kısadır. 6 ay ve üzeri raf ömrü varsa, içinde ciddi koruyucular var demektir.
Katkısız Sucuk Neden Daha Pahalı?
Katkısız sucuklar neden daha pahalıdır sorusunun cevabı basittir. Et kalitesi yüksektir çünkü dolgu maddesi yoktur. Ucuz sucuklarda et oranı düşüktür, geri kalanı su tutucular, nişasta ve diğer dolgu maddeleridir. Katkısız sucukta ise yüzde 100 dana eti vardır.
Üretim süresi uzundur çünkü fermantasyon zaman ister. Isıl işlem sucuklar bir günde üretilirken, fermente sucuk haftalarca dinlendirilir. Bu sürede depo maliyeti, işçilik ve enerji giderleri artar. Fire oranı fazladır çünkü doğal kuruma kaybı vardır. 100 kilo etle başlanan üretimde 75-80 kilo sucuk elde edilir. Katkılı sucuklarda bu kayıp minimumdur.
Katkı maddeleri yoktur çünkü ucuzlatıcı bileşenler kullanılmaz. Ucuz sucuk alırken, aslında ne kadar et yediğinizi değil, ne kadar dolgu maddesi yediğinizi düşünmelisiniz. Katkısız sucuk pahalıdır, çünkü gerçekten maliyetlidir.
KAYNAK:LOKMAN ÖZBEK SUCUKLARI
